Postanowiliśmy na wiosnę przygotować dla was, jakżeby inaczej, zestawienie najlepszych naszym zdaniem książek dla małych i dużych czytelników. Wszystkie są mądre, a do tego estetycznie wydane. Czy to najpiękniejsze książki dla dzieci? Być może!
Tworząc tę listę, inspirowaliśmy się tytułami wyróżnionymi w konkursie Książka Roku 2024 Polskiej Sekcji IBBY. Ostatecznie wybraliśmy dla was sześć naszym zdaniem najciekawszych, pięknie zilustrowanych i dobrze napisanych książek, po które warto sięgnąć w rodzinne zimowe wieczory.
Moko. Najśmieszniejszy klaun na świecie
tekst: Gérard Moncomble
ilustracje: Paweł Pawlak
wyd. Nasza Księgarnia
„Moko. Najśmieszniejszy klaun na świecie” to poetycka opowieść o nadziei, przyjaźni i odnajdywaniu siebie, pomysłowo zilustrowana przez Pawła Pawlaka, który za pomocą papierowego kolażu przedstawia sceny z życia głównego bohatera. Podczas lektury towarzyszymy Moko w poszukiwaniu klucza do szczęścia: razem z nim się śmiejemy, smucimy, znajdujemy przyjaciela, wreszcie – doskonale się bawimy.
Paweł Pawlak:
„Moko” to książka o smutku i przyjaźni, o zagubieniu i przymusie sukcesu, o uzdrawiającej sile bliskości drugiego człowieka i o zabawie, która jest afirmacją życia. Papierowy kolaż wydał mi się idealną metaforą dla opowieści o klaunie, którego części ciała zaczynają żyć własnym życiem. Z kolei zastosowanie koloru lub powstrzymanie się od jego użycia to jeden ze środków, które mam do dyspozycji, kiedy szukam najwłaściwszego sposobu opowiedzenia historii.
W „Moko” zależało mi na dużym spektrum użytych tonacji: od intensywnych barw w ilustracjach na początku opowieści, przez monochromatyczne, powściągliwe zestawienia w scenach, w których bohater doświadcza kryzysu, aż po powrót do soczystych i radosnych kolorów w drugiej części książki. Chciałem, by taki rollercoaster barw oddawał stany emocjonalne Moko i prowadził przez te emocje czytelników książki. Wspólnie z Gérardem szukaliśmy słów i obrazów, które najlepiej ukażą te doświadczenia, w przekonaniu, że książki dla dzieci mają prawo opowiadać także o trudniejszych aspektach ludzkiej kondycji. Myślę, że to, na którym z tych poziomów może być odbierany „Moko”, zależy od wrażliwości i dojrzałości zarówno młodego czytelnika, jak i dorosłego towarzysza lektury.
Pyszne przypadki. Niewiarygodne historie słynnych dań
tekst: Łukasz Modelski
ilustracje: Jacek Ambrożewski
wyd. Dwie Siostry
Pizza margherita, brownie, kanapki, lody na patyku – uwielbiamy się nimi zajadać, ale czy kiedykolwiek zastanawialiśmy się, jaka jest historia tych prostych i jakże pysznych dań? Okazuje się, że za wieloma z nich stoi zwykły – acz niesamowity – przypadek. Dzięki książce „Pyszne przypadki. Niewiarygodne historie słynnych dań” – napisanej przez Łukasza Modelskiego i zilustrowanej przez Jacka Ambrożewskiego – dowiadujemy się, jak powstało wiele znanych potraw, a także odbywamy przyspieszony kurs gotowania. To do dzieła!
Jacek Ambrożewski:
Przy każdej książce staram się dopasować moje ilustracje do tekstu autora tak, by całość wybrzmiała jako spójne i jednorodne dzieło. W tym konkretnym wypadku założyłem sobie, że każdy rozdział będzie miał własną kolorystykę, co ułatwi nawigację pomiędzy poszczególnymi opowieściami. Kolory dobierałem intuicyjnie, choć często sugerowało mi je samo danie. „Pyszne przypadki” to książka, która historie dań przekazuje z wielką lekkością. Starałem się więc, by i moje ilustracje takie były – umowne, proste i dowcipne.
Podczas ilustrowania staram się możliwie jak najlepiej bawić, ponieważ wierzę, że moją radość z rysowania czuć potem w rysunkach. Wiele historii dań było na tyle ciekawych, że sam postanowiłem je wypróbować w kuchni, na przykład przepis na margheritę. Od tego czasu staram się piec tę pizzę regularnie w domu, bo znacząco podnosi to moje zadowolenie z życia! A więc to książka skierowana nie tylko do dzieci i młodzieży, ale także do wszystkich miłośników kuchni, jedzenia i historii kulinariów.
Najpiękniejsze książki dla dzieci? Sprawdźcie nasze propozycje!
W lesie
tekst i ilustracje: Maria Dek
wyd. Bernardinum
Maria Dek w książce „W lesie” po raz kolejny zabiera nas do niezwykłego świata dzieciństwa, wypełnionego magią i zachwytem. Wraz z autorką idziemy tropem zwierząt – po ich śladach – by po chwili znaleźć się w leśnej krainie, pełnej skarbów i przygód. Z każdą kolejną stroną nabieramy coraz większej ochoty na to, aby tuż po lekturze wyjść z domu na spotkanie z piękną i fascynującą przyrodą.
Maria Dek:
Gdy byłam mała, las był moim najwspanialszym placem zabaw, więc ta książka jest poniekąd pamiętnikiem z czasów dzieciństwa. Jest też zaproszeniem do wspólnej zabawy i do odkrywania dobra, jakie drzemie w każdym drzewie, mchu, źdźble trawy.
Obcowanie z naturą jest dla mnie podstawowym źródłem siły i spokoju. Nie wyobrażam sobie życia bez leśnych wycieczek, kąpieli w jeziorach, łażenia po drzewach, leżenia na mchu. Moja dusza drży z potrzeby dzielenia się tym cudownym doświadczeniem. Uwielbiam malutkie zachwyty, które przeżywam na spacerach: trele ptaków, przemykający lis, powiew wiatru, który niesie zapach siana z łąk.
Wraz z moją rodziną – mężem i dwoma synami – mieszkam w prastarej Puszczy Białowieskiej i widzę, jak ogromnym darem jest możliwość spędzania czasu w bliskości przyrody. I tą moją miłością chciałam podzielić się z małymi (i dużymi także) czytelnikami.
Duchowy przewodnik po Polsce, czyli 101 wycieczek z dreszczykiem
tekst: Martyna Skibińska
ilustracje: Dominika Czerniak-Chojnacka
wyd. Dwie Siostry
A może duchoturystyka? Jeśli jeszcze nie próbowaliście tej formy rekreacji, szybko sięgnijcie po „Duchowy przewodnik” i nadróbcie zaległości! Tylko uwaga – to zajęcie wyłącznie dla odważnych. Na szlaku tych osobliwych wędrówek można bowiem spotkać – a to więcej niż pewne – duchy i zjawy różnej maści. Martyna Skibińska jest wspaniałą przewodniczką po tych upiornych miejscach, a Dominika Czerniak-Chojnacka poprzez swoje ilustracje doskonale oddaje ich klimat. To co? W d-d-d-drogę!
Dominika Czerniak-Chojnacka:
Długo się zastanawiałam nad tym, jak zilustrować „Duchowy przewodnik”, bo temat ten bardzo łatwo jest sprowadzić do halloweenowej dekoracji. Okazało się, że mnie samą o dreszcz przyprawiają fotografie z przełomu XIX i XX wieku i pojawiające się tam – przypadkiem i celowo – zjawy, ektoplazmy, dodatkowe głowy czy ukryte postaci. Do tego austriacka fotografia funeralna! W trakcie prac nad pierwszymi ilustracjami wpadł mi do głowy pomysł, żeby oprócz starych fotografii i anonimowych postaci użyć twarzy rodziny i znajomych, a także osób z wydawnictwa. Trochę po to, by uczynić z „Duchowego przewodnika” coś bardziej osobistego, a trochę po to, by przywrócić widzialną, namacalną wręcz postać tytułowym duchom – których dramat stał się zalążkiem legend i historii powtarzanych do dziś.
Chciałam również, aby nasz przewodnik pozwalał podróżnikom odnaleźć dokładnie te miejsca lub ich fragmenty, które pojawiły się w ilustracjach. Wnikliwe oko odnajdzie istniejące budowle i skonfrontuje je z rzeczywistością. A może rzeczywistość i świat wykreowany zleją się we wspomnieniu w jedno? Byłoby magicznie!
Książki dla dzieci, które chce się czytać – wybraliśmy je dla Was
Julian Tuwim dzieciom
tekst: Julian Tuwim
ilustracje: Magdalena Kozieł-Nowak
wyd. Nasza Księgarnia
„Julian Tuwim dzieciom” to książka przygotowana z okazji 130. urodzin autora „Ptasiego radia”, „Okularów”, „Słonia Trąbalskiego” i wielu innych popularnych utworów dla najmłodszych, które bawiły, bawią i będą bawić kolejne pokolenia. Nie mogło w niej oczywiście zabraknąć ukochanych przez wszystkich wierszy i bajek, nowe są natomiast ilustracje – kolorowe, wesołe, czasem nostalgiczne, stworzone przez Magdę Kozieł-Nowak. Tę pozycję warto nie tylko oglądać, ale też czytać na głos, a potem śmiać się do łez, bo poczucie humoru Juliana Tuwima jest ponadczasowe!
Magdalena Kozieł-Nowak:
Wydań wierszy Tuwima było sporo i sporo jeszcze będzie. Pomyślałam więc, że w tym zbiorze chcę przede wszystkim podkreślić uniwersalność i różnorodność jego poezji, która pozbawiona jest ram czasowych. I tak do znanych i lubianych wierszy dla dzieci przygotowałam ilustracyjny set DJ-ski – miksowałam kolory, techniki, czasy, nastroje, style… A humor, zwroty akcji i abstrakcyjne sytuacje obecne w utworach Tuwima sprawiały, że z wielką ochotą chciało mi się rysować, malować, wycinać i wyklejać jego wspaniałą poezję.
Z tego mojego entuzjazmu powstało coś oryginalnego. A że dla mnie jako ilustratorki ważne jest, aby młodego czytelnika zainteresować książką poprzez intrygującą szatę graficzną, mam z tego dużą satysfakcję. Uważam, że dziecko powinno się bawić, odkrywając ukryte smaczki, stylistyczną żonglerkę, żart. Takie podejście do pracy daje mi wiele radości, mobilizując mnie do eksperymentowania i poszukiwania ciekawych form w rysunku i malarstwie.
W krainie snów
tekst: Roksana Jędrzejewska-Wróbel
Wydawnictwo Literackie
„W krainie snów” to z założenia książka dla nastoletnich czytelników, ale będzie też wartościową lekturą dla ich rodziców. To historia wzięta z życia, bo mogłaby się wydarzyć naprawdę. Bohaterki powieści są dwie. To Matylda i Renata. Matka i córka. Tylko że role w ich relacji są odwrócone: to nie mama opiekuje się dzieckiem, lecz dziecko mamą. To historia m.in. o parentyfikacji i o tym, co się z nią wiąże, a także o samotności i wstydzie. Na początku jednak wszystko wygląda pięknie…
Roksana Jędrzejewska-Wróbel:
Myślę, że zdrowie psychiczne i zachowanie równowagi emocjonalnej, co staram się pokazać w książce, to w dzisiejszych czasach rzecz podstawowa i najważniejsza dla nas wszystkich – niezależnie od wieku. Wszechogarniający nadmiar i wielość możliwości, których ja nie miałam jako nastolatka, wcale nie są synonimem dobrostanu emocjonalnego. Młodzi ludzie są samotni jak nigdy dotąd, dlatego chciałabym stanąć w ich obronie. Oni bardzo potrzebują siebie nawzajem. A także nas, mądrych, dojrzałych emocjonalnie dorosłych, którzy potrafią udźwignąć i wytrzymać ich smutek i przerażenie światem. Takich, którzy umieją o tym rozmawiać i mają dla młodych ludzi czas. Przemek Staroń na okładce „W krainie snów” napisał, że „to książka, która może zmienić życie”. Bardzo bym chciała, aby to była prawda.
*
Więcej mądrych, pięknych i wartościowych inspiracji znajdziecie na stronie internetowej Polskiej Sekcji IBBY, gdzie dostępna jest pełna lista pozycji nagrodzonych, wyróżnionych i nominowanych w konkursie Książka Roku 2024.
