Po polsku

O pięciu wyjątkowych książkach rodzimych twórców

Wokół tyle słów o patriotyzmie, a Polska odmieniana przez przypadki. Zamiast roztrząsać kto mniej lub bardziej, kto za, kto przeciw, kto tutaj, a kto tam, wolimy się przyjrzeć kilku wyjątkowym książkom. Te w większości najnowsze dzieła świadczą o wielkich talentach, a wszystkie wyszły z rąk rodzimych autorów. Każda z nich to artystyczna apoteoza polskości.

Ruszamy w Polskę! Podróżować, delektować się polską kulturą i doceniać polskich twórców.

ksiazki-1

 ***

Cuda wianki. Polski folklor dla młodszych i starszych / Marianna Oklejak

Czego tu nie ma! W wycinankowym, szaleńczym tańcu wirują obrazki ze wsi polskiej, w oszałamiającym bogactwie tradycji ludowej, w wycinku i zbliżeniu, w zachwycie nad różnorodnością, w kolorowym oczopląsie rytmów i wzorów. Oto niespotykane kompendium wiedzy o kulturze ludowej, tworzone przez Mariannę Oklejak przez lata i zrodzone z prawdziwej pasji do polskiego folkloru!

ksiazki2-16

Autorka zabiera nas do żywego skansenu, gdzie w trzydziestu sześciu odsłonach wyświetla się niezwykły barwny film. Opowieść jest osadzona w cyklu czterech pór roku. Widać pola jak abstrakcyjne pasy idące w nieskończoność, kwiaty, pasy i serdaki, stroje ludowe z różnych regionów Polski. Do tego tańce oraz instrumenty, ornamentyka, kuchnia, kapliczki i krzyże przydrożne, hafty i koronki, święta i zwyczaje… Róg obfitości. Apetyt na życie. Taniec z przytupem. Szał i czar!

ksiazki2-19 ksiazki2-20 ksiazki2-23

Nadobna Marysia przymierza korale, a kawaler wiąże pasiaste krawaty. Tę szczęśliwą parę można wyśledzić na stronach książki, gdzie historia ich miłości przeplata się z wycinankową rzeczywistością jarmarku, upalnej plaży, wiejskiej zabawy czy gabinetu doktora. Od niewinnych zalotów się zaczyna, a za chwilę młodzi ślub biorą, wesele wyprawiają, rodzi się dziecko. Tradycja dopełnia się ze współczesnością, a ilustracja z ludową przyśpiewką. Tytuł Najlepszej Książki Roku 2015 Polskiej Sekcji IBBY to jeszcze jeden powód do radości.

ksiazki-37 ksiazki-33

Alfabet polski / Anna Skowrońska

Polska od A do Z ujęta w poręczny alfabet. To Polska w podróży wzdłuż, wszerz i w poprzek kultury, nauki, tradycji oraz historii. Od twórczości Pawła Althamera, przez krasnale wrocławskie, hymn i hejnał, Stadion Narodowy, aż po polską nagrodę filmową „Złota Żaba”. Szalenie ciekawa to podróż! B jak Baczyńska. Gosia Baczyńska – polska kreatorka mody, której pokazy ogląda cały świat. B jak Boznańska. Olga Boznańska – malarka, która wyjechała do Monachium studiować malarstwo w czasach, gdy kobiety nie miały wstępu na niektóre Akademie Sztuk Pięknych. N jak noblistka. Maria Skłodowska-Curie, podwójnie nagrodzona za odkrycia. Cieszy wyrazista obecność ważnych Polek.

ksiazki2-31

Co nas jeszcze czeka? Historia marki Wedel w pigułce, a raczej w tabliczce. Drzewa z Puszczy Białowieskiej, symbol naszego dziedzictwa przyrody, zupełnie wyjątkowego w skali światowej. Postacie rzeczywiste, bajkowe i symboliczne dobrze się czują w swoim towarzystwie: Jan Paweł II, Koziołek Matołek, orzeł biały, polscy lotnicy, Tuwim, Kopernik.

ksiazki2-36

A cała podróż w szalonej i dynamicznej oprawie graficznej doskonałego duetu Agaty Dudek i Małgorzaty Nowak. Ilustratorki stworzyły obrazy jak migające pejzaże widziane z okna pędzącego pociągu. Zabawa z typografią, minimalistyczne grafiki przeplatane z kolażem, inspiracje przedwojenną stylistyką. Przepis na harmonię i jedność? Pokojowe spotkanie tradycji ze współczesnością. Solidarność, Noc Świętojańska, Trzeci Maja. Z takim przewodnikiem można zwiedzać!

ksiazki2-27 ksiazki2-29

Legendy polskie / Nikola Kucharska

Czas na podróż do krainy legend, które przecież wszyscy dobrze znamy, ale nie przypuszczaliśmy, że można je w taki sposób opowiedzieć obrazem. W kartonówce z elementami komiksu. Nie za siedmioma górami, nie za siedmioma lasami, lecz gdzieś blisko, na siedmiu rozkładówkach śledzimy losy legendarnych bohaterów. Na brzegu jakiej rzeki Wars spotyka Sawę? Co to są postrzyżyny? Co robił Popiel w Mysiej Wieży? Na czym polegała umowa ze Złotą Kaczką? Dlaczego toruńskie pierniki są takie wyjątkowe? Jak Dratewka poradził sobie ze Smokiem Wawelskim? Odpowiedzi czekają na śmiałków.

ksiazki-18

ksiazki-15ksiazki-8ksiazki-11

Znajdziemy tu bajeczne rysunki, tłumne scenki, zabawne postacie, wszędobylskie zwierzęta bacznie obserwujące bieg wydarzeń. Świetna zabawa. Nie można chyba bardziej lekko i nonszalancko opowiedzieć o najważniejszych polskich legendach, nie przygniatając przy tym czytelnika większą ilością poważnego tekstu. Nikola Kucharska to obiecująca czarodziejka, która potrafi połączyć przekaz z obrazem. Dzieci kochają jej książki i już wiemy za co.

 

ksiazki-9ksiazki-16

 

Ptakty / Paweł Mildner

 

Zapraszamy w jeszcze jedną alfabetyczną podróż. To nie ptasie radio. To Ptakty. W ptasich „faktach” usłyszymy niejedną pyszną plotkę. Razem z autorem elementarza zaglądamy w różne, także te mniej znane, miejsca w Polsce. Jego śpiewająca ptasim głosem książka to nie tylko lekcja geografii, ale też języka polskiego w brawurowej odsłonie absurdu i humoru.

ksiazki-24

Zatrzymujemy się w Cedyni, aby podziwiać modne motywy gołębie w ramach Cedyńskiego Tygodnia Mody. W Ełku spotykamy pięcioletnią Helenę, która ma ważniejsze sprawy na głowie niż czesanie włosów. W Halinowie struś Tymoteusz chodzi z głową w chmurach. W trasie nie ma czasu na nudę! Po drodze mijamy jazzującą Jelenią Górę, Mielno pełne manewrów morskich, Opole w pączkach, Rawicz trenujący na wyścig Paryż-Dakar i Zamość z tajemnicą znikających cukierków. Ilustracje w stylu retro wykonane w oszczędnych zestawieniach kolorów podstawowych to finezyjne zagadki obrazkowe, niekiedy przywodzące na myśl rebusy czy zabawy w wytężanie wzroku i szukanie różnic. Paweł Mildner zaprasza do zabawy. W końcu to nie podróż sentymentalna, lecz świeży, radosny i wnikliwy ptasi serwis informacyjny. Odkrywamy kraj i język, a podróże, jak wiadomo, kształcą.

 

ksiazki-21 ksiazki-23 ksiazki-22

 Cudowna studzienka. Baśnie polskie / Joanna Papuzińska

 Na koniec jeszcze jedna wędrówka. Księga dawnych baśni polskich zebranych i opracowanych przez Joannę Papuzińską otwiera przed nami obietnicę starego świata, a dzięki ilustracjom Elżbiety Wasiuczyńskiej ta niezapomniana droga przypomina piękny sen. Nawet jak otworzysz oczy, a słowa baśni nie przebrzmią jeszcze, obrazy widziane w tym śnie zostaną pod powiekami. Pozostaje chłonąć te wszystkie wielobarwne drzewa, zwierzęta jak z babcinych makatek, stare baby wędrujące przez las, zjawiskowe królewny, konie i koty o rozmarzonym spojrzeniu.

ksiazki2-3 ksiazki2-4 ksiazki2-7

Stara księga baśni jest pełna kolorów. Dużo w niej też dawnych słów, tajemniczych i nie zawsze dla dziecka zrozumiałych, których znaczenia warto jednak razem poszukać, Sosrąb, zapłoniona, zawżdy, zimnica, perki, arenda, i – ulubione – zazuleńka. Można zajrzeć do przypisów i wyjaśnień, nie trzeba udawać się w odległe rejony języka, pamięci i tradycji.

ksiazki2-12ksiazki2-10

Pod prastarym drzewem bajdułem leży zapomniana księga. Od niej zaczynamy, od pierwszego słowa…, aby na swej drodze spotykać wrogów i przyjaciół, znajdować cudowne przedmioty, sięgać po bogactwa i nagrody, pomagać innym i w zamian otrzymywać wsparcie. Historia tych dwudziestu baśni sięga z pewnością o wiele głębiej niż możemy przypuszczać. Jak w dzieciństwie, gdy kamyk wrzucony do studni długo podróżował, zanim dał się słyszeć odległy plusk. Dajmy się uwieść tajemnicy i magii starych polskich baśni.

***

Chętnie poznamy Wasze ulubione książki polskich autorów. Napiszcie o nich w komentarzach.

Tekst: Justyna Wencel/dzikajabłoń.wordpress.com

Zdjęcia: Ewa Przedpełska/fąfel.eu

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.