do oglądania, Sztuka

Zdjęcie taty

Ojcowie są niebywale fotogeniczni. Tylko spójrzcie: oczy im błyszczą jak śródziemnomorskie słońce, kiedy wpatrują się w swoje dzieci. Ale olśnienie to nie wszystko. Jest w nich też miejsce na pewność pomieszaną z lękiem, kruchość i moc superbohatera.

Żadne z 10 zdjęć, które wybrałam nie jest tylko obrazkiem mężczyzny i dziecka. Zawsze jest też zapisem osobnych emocji, które są właściwe tylko tej jednej, specjalnej relacji. My, matki, przeżywamy to na swój sposób. Często dla ojców niezrozumiały. Oni za to mają do dyspozycji arsenał wrażeń i uczuć, z którego my nie zwykłyśmy korzystać. Matki i ojcowie, podpatrujcie siebie trochę częściej – to dobra droga, żeby uczyć się od siebie nawzajem.

Oto nasza subiektywna 10-tka fotografii ukazujących najczulsze przejawy ojcostwa.

***

  1. Robert Frank z synem, fot. Elliott Erwitt, 1951

Erwitt po raz kolejny złapał „ten” moment. Kiedy głowa i ciało wyłączają wszystkie bodźce z zewnątrz, wszystkie przeszkadzajki, bzyczenie owadów i gwizd czajnika, i każą patrzeć wyłącznie na innego człowieka. Tutaj obiektem skupiającym całą uwagę świata jest Pablo, nowonarodzony syn wieloletniego przyjaciela i kolegi Erwitta po fachu, fotografa Roberta Franka. Erwitt i pochodzący z Zurichu Frank poznali się w Nowym Jorku w latach 40-tych. Zostali współlokatorami, dzielili się fotograficznymi doświadczeniami i wiedzą. Fotografowali też szczęśliwe momenty życia i wspierali się, gdy przydarzało się coś tragicznego, jak samobójstwo Pablo w szpitalu psychiatrycznym. Zatrzymajmy się na tym kadrze – tutaj mały Pablo ma przed sobą cały świat.

2. Scott Carpenter z córką Candy, fot. Ralph Morse, 1962

Fotograf Ralph Morse nazywany był przez jednego z członków 7-osobowej grupy astronautów, wytypowanych przez NASA jako gotowych do odbycia lotu w kosmos, ósmym astronautą. A to dlatego, że bez ustanku fotografował wszystkich jej uczestników, w tym Malcolma Scotta Carpentera, który finalnie odbył lot orbitalny statkiem Mercury. I w pracy, i w domu. Dzięki tej zleconej przez NASA reporterskiej robocie, Morse złapał czuły moment między Carpenterem i jego córką Candy, odpoczywającymi na basenie w upalny dzień 18 maja 1962 roku.

3. Ernest Hemingway z synem Gregorym, fot. Robert Capa, 1941

Hemingway znał Capę jeszcze z czasów hiszpańskiej wojny domowej. Pisarz pracował nie tylko jako korespondent wojenny, ale także walczył na froncie; Capa zaś rejestrował okrucieństwo i przemoc na fotograficznej kliszy. Obaj zżyli się do tego stopnia, że ufali sobie bez reszty i zapraszali się wzajemnie do udziału w rodzinnych wyjazdach, jak ten do Sun Valley w Idaho. Hemingway ze swoim najmłodszym, 9-letnim synem Gregorym, czule nazywanym „Gigi”, planuje właśnie polowanie na kaczki. Za chwilę wspólnie z bratem Patrickiem i trzecią żoną pisarza, reporterką Marthą Gellhorn, urządzą sobie piknik na trawie.

To jedno z nielicznych kolorowych zdjęć Roberta Capy, które wykonał na zamówienie magazynu „Life”.

4. Armenia – USRR, fot. Henri Cartier-Bresson, 1972

Pierwsza myśl, która nas dopada patrząc na to zdjęcie, to dynamizm. Potem analizujemy armeński pejzaż, z imponującym jeziorem Sevan, plażą i górami, na których tle stoi pan z wyciągniętą przed siebie dłonią. I gdyby na tym się kończyło, pewnie to zdjęcie zaliczone byłoby do tryliona innych dobrych prac francuskiego fotografika. Ale coś jednak sprawia, że ten obrazek zostaje w głowie na dłużej – to dziewczynka, która bez trudu i lęku utrzymuje równowagę, stojąc na dłoni ojca. Podobno Cartier-Bresson marzył o karierze malarza – tą fotografią wyszedł daleko poza realizację marzenia. Dał nam „moment decydujący”, magiczna kulminację, która – dzięki migawce jego aparatu – nie przepadła na zawsze.

5. John Lennon z synem Seanem, fot. Nishi Saimaru, 1976

Central Park w Nowym Jorku. Za chwilę John Lennon i jego syn Sean, wystrojeni w białe koszule, zdmuchną świeczki na ich wspólnym urodzinowym torcie (urodziny obchodzili tego samego dnia). John skończy 38 lat, Sean – 3. Tak blisko z aparatem podejść mógł tylko ktoś zaufany i ważny dla Lennonów. Tą osobą był Japończyk Nishi Saimaru, fotograf amator, pełniący od czasu do czasu funkcję szofera albo opiekuna do dziecka. Wspólnie podróżowali, a Nishi miał pełne prawo, by wszystkie te chwile, także bardzo intymne, utrwalać. Tak oto powstał album  „The John Lennon Family Album”.

 

 

6. Barack Obama z rodziną, fot. Annie Leibovitz, 2006

Barack Obama, który w końcówce ubiegłego roku po upływie 2 kadencji ustępował Trumpowi na stanowisku prezydenta Stanów Zjednoczonych, słynął z szarmanckiego traktowania swojej żony Michelle oraz córek: 15-letniej Sashy i 18-letniej Malii. To mu przychodziło bez trudu, taki był dla bliskich sobie kobiet – wzmacniający, czuły i prawdziwie olśniony ich towarzystwem. Zawsze. Na zdjęciu Annie Leibovitz Barack jeszcze jako senator stanu Illinois.

7. Charles M. Schulz z córką Jill, fot. Bill Ray, 1976

Autor „Fistaszków” miał pięcioro dzieci, tak więc inspiracji do pisania zabawnych dialogów mu nie brakowało. Zrzędliwość Lucy to kalka z charakterku Meredith, jednej z jego córek. Za to Jill, uwieczniona podczas partyjki bilarda na zdjęciu Billa Raya, nigdy nie rozstawała się z kocykiem. To ona zawsze stała też murem za tatą, broniąc jego twórczości i kilku trudnych życiowych wyborów, których dokonał.

 

8. Pablo Picasso z synem Claudem, fot. Robert Capa, sierpień 1948

Kąpielisko Golfe – Juan, Lazurowe Wybrzeże. Syn Françoise Gilot i Pabla Picasso ma zaledwie rok i bawi się w najlepsze z 66-letnim ojcem. Sielanka pomiędzy rodzicami wkrótce się skończy – 2 lata później przyjdzie na świat ich drugie i ostatnie dziecko, Paloma. Po 10 latach związku Françoise odejdzie, a potem rozprawi się w autobiografii ze stosującym przemoc fizyczną artystą.

 

9. Carlos Richardson i jego córka Selah, fot. Zun Lee, 2012

Pościelowe przepychanki, które dzieją się tuż przed snem, to jedna z naszych ulubionych dyscyplin sportowych. Tutaj, pod pozorem przyjemnego zdjęcia, Zun Lee zawarł przekaz o kulturowej dyskryminacji czarnoskórych mężczyzn. Chodzi o schematyczny sposób postrzegania ich jako ojców nieobecnych i odcinających się od rodzinnych relacji. Bazując na własnym doświadczeniu ojcostwa oraz obserwacji czarnoskórych ojców, fotograf powołał do życia projekt Father Figure, wzmacniający rolę mężczyzny w rodzinie. Piękne i potrzebne.

 

10. Donald Sutherland z synem Kieferem, fot. Co Rentmeester, 1970

Donald i 4-letni Kiefer oswajają się z wodą na wspólnej wakacyjnej wyprawie ojca z synem. Tylko oni dwaj. Za chwilę wyciągną wędki i pobawią się w łowienie ryb. Rodzice chłopca są świeżo po rozwodzie; Kiefer mieszka z matką, aktorką Shirley Douglas, a z ojcem spotyka się w święta i w ciągu wakacji. Mimo wieloletniej rozłąki, ich relacja na zawsze pozostanie ciepła i serdeczna. To pozwoli im przejmująco zagrać ojca i syna w westernie pt. „Forsaken”.

Serwujemy wam tę fotografię na sam koniec listy, bo sugestywnie portretuje ojcowską opiekuńczość i synowskie zaufanie – mimo, że twarze bohaterów nie są widoczne. Ten kadr to dla nas zmaterializowana czułość i szansa by zajrzeć w chłopięcy świat.

 

***

Wybór i tekst: Dominika Janik

Jesteśmy ciekawe waszych reakcji na fotograficzną 10-tkę. Które ze zdjęć was poruszyło, zabolało albo uradowało? Komentujcie, chętnie porozmawiamy.

Leave a comment 9 komentarzy

  1. Ja bardzo lubię zdjęcia Clinta Eastwooda z synami i Roberta Downey’a Jra, też z synami. Sposób, w jaki patrzą na swoje dzieci, sprawia, że serce mięknie.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Reklama