foto, Kultura

Zdjęcie taty

Ojcowie są niebywale fotogeniczni. Tylko spójrzcie: oczy im błyszczą jak śródziemnomorskie słońce, kiedy wpatrują się w swoje dzieci. Ale olśnienie to nie wszystko. W ich oczach znajdzie się też miejsce na pewność pomieszaną z lękiem, kruchość i moc superbohatera.

Żadne z 10 zdjęć, które wybraliśmy nie jest tylko obrazkiem mężczyzny i dziecka. Zawsze jest też zapisem osobnych emocji, które są unikalne i właściwe tylko tej jednej, specjalnej relacji. My, matki, przeżywamy to na swój sposób. Często niewytłumaczalny i egzotyczny dla ojców. Oni za to mają do dyspozycji arsenał wrażeń i uczuć, z którego mamy nie zwykły korzystać. Matki i ojcowie, podpatrujcie siebie trochę częściej – to dobra droga, żeby uczyć się od siebie nawzajem.

Oto nasza subiektywna 10-tka fotografii ukazujących najczulsze przejawy ojcostwa.

***

  1. Robert Frank z synem, fot. Elliott Erwitt, 1951

Erwitt po raz kolejny złapał „ten” moment. Kiedy głowa i ciało wyłączają wszystkie bodźce z zewnątrz, wszystkie przeszkadzajki, bzyczenie owadów i gwizd czajnika, i każą patrzeć wyłącznie na innego człowieka. Tutaj obiektem skupiającym całą uwagę świata jest Pablo, nowonarodzony syn wieloletniego przyjaciela i kolegi Erwitta po fachu, fotografa Roberta Franka. Erwitt i pochodzący z Zurichu Frank poznali się w Nowym Jorku w latach 40-tych. Zostali współlokatorami, dzielili się fotograficznymi doświadczeniami i wiedzą. Fotografowali też szczęśliwe momenty życia i wspierali się, gdy przydarzało się coś tragicznego, jak samobójstwo Pablo w szpitalu psychiatrycznym. Zatrzymajmy się na tym kadrze – tutaj mały Pablo ma przed sobą cały świat.

2. Scott Carpenter z córką Candy, fot. Ralph Morse, 1962

Fotograf Ralph Morse nazywany był przez jednego z członków 7-osobowej grupy astronautów, wytypowanych przez NASA jako gotowych do odbycia lotu w kosmos, ósmym astronautą. A to dlatego, że bez ustanku fotografował wszystkich jej uczestników, w tym Malcolma Scotta Carpentera, który finalnie odbył lot orbitalny statkiem Mercury. I w pracy, i w domu. Dzięki tej zleconej przez NASA reporterskiej robocie, Morse złapał czuły moment między Carpenterem i jego córką Candy, odpoczywającymi na basenie w upalny dzień 18 maja 1962 roku.

3. Ernest Hemingway z synem Gregorym, fot. Robert Capa, 1941

Hemingway znał Capę jeszcze z czasów hiszpańskiej wojny domowej. Pisarz pracował nie tylko jako korespondent wojenny, ale także walczył na froncie; Capa zaś rejestrował okrucieństwo i przemoc na fotograficznej kliszy. Obaj zżyli się do tego stopnia, że ufali sobie bez reszty i zapraszali się wzajemnie do udziału w rodzinnych wyjazdach, jak ten do Sun Valley w Idaho. Hemingway ze swoim najmłodszym, 9-letnim synem Gregorym, czule nazywanym „Gigi”, planuje właśnie polowanie na kaczki. Za chwilę wspólnie z bratem Patrickiem i trzecią żoną pisarza, reporterką Marthą Gellhorn, urządzą sobie piknik na trawie.

To jedno z nielicznych kolorowych zdjęć Roberta Capy, które wykonał na zamówienie magazynu „Life”.

4. Armenia – USRR, fot. Henri Cartier-Bresson, 1972

Pierwsza myśl, która nas dopada patrząc na to zdjęcie, to dynamizm. Potem analizujemy armeński pejzaż, z imponującym jeziorem Sevan, plażą i górami, na których tle stoi pan z wyciągniętą przed siebie dłonią. I gdyby na tym się kończyło, pewnie to zdjęcie zaliczone byłoby do tryliona innych dobrych prac francuskiego fotografika. Ale coś jednak sprawia, że ten obrazek zostaje w głowie na dłużej – to dziewczynka, która bez trudu i lęku utrzymuje równowagę, stojąc na dłoni ojca. Podobno Cartier-Bresson marzył o karierze malarza – tą fotografią wyszedł daleko poza realizację marzenia. Dał nam „moment decydujący”, magiczna kulminację, która – dzięki migawce jego aparatu – nie przepadła na zawsze.

5. John Lennon z synem Seanem, fot. Nishi Saimaru, 1976

Central Park w Nowym Jorku. Za chwilę John Lennon i jego syn Sean, wystrojeni w białe koszule, zdmuchną świeczki na ich wspólnym urodzinowym torcie (urodziny obchodzili tego samego dnia). John skończy 38 lat, Sean – 3. Tak blisko z aparatem podejść mógł tylko ktoś zaufany i ważny dla Lennonów. Tą osobą był Japończyk Nishi Saimaru, fotograf amator, pełniący od czasu do czasu funkcję szofera albo opiekuna do dziecka. Wspólnie podróżowali, a Nishi miał pełne prawo, by wszystkie te chwile, także bardzo intymne, utrwalać. Tak oto powstał album  „The John Lennon Family Album”.

 

 

6. Barack Obama z rodziną, fot. Annie Leibovitz, 2006

Barack Obama, który w końcówce ubiegłego roku po upływie 2 kadencji ustępował Trumpowi na stanowisku prezydenta Stanów Zjednoczonych, słynął z szarmanckiego traktowania swojej żony Michelle oraz córek: 15-letniej Sashy i 18-letniej Malii. To mu przychodziło bez trudu, taki był dla bliskich sobie kobiet – wzmacniający, czuły i prawdziwie olśniony ich towarzystwem. Zawsze. Na zdjęciu Annie Leibovitz Barack jeszcze jako senator stanu Illinois.

7. Charles M. Schulz z córką Jill, fot. Bill Ray, 1976

Autor „Fistaszków” miał pięcioro dzieci, tak więc inspiracji do pisania zabawnych dialogów mu nie brakowało. Zrzędliwość Lucy to kalka z charakterku Meredith, jednej z jego córek. Za to Jill, uwieczniona podczas partyjki bilarda na zdjęciu Billa Raya, nigdy nie rozstawała się z kocykiem. To ona zawsze stała też murem za tatą, broniąc jego twórczości i kilku trudnych życiowych wyborów, których dokonał.

 

8. Pablo Picasso z synem Claudem, fot. Robert Capa, sierpień 1948

Kąpielisko Golfe – Juan, Lazurowe Wybrzeże. Syn Françoise Gilot i Pabla Picasso ma zaledwie rok i bawi się w najlepsze z 66-letnim ojcem. Sielanka pomiędzy rodzicami wkrótce się skończy – 2 lata później przyjdzie na świat ich drugie i ostatnie dziecko, Paloma. Po 10 latach związku Françoise odejdzie, a potem rozprawi się w autobiografii ze stosującym przemoc fizyczną artystą.

 

9. Carlos Richardson i jego córka Selah, fot. Zun Lee, 2012

Pościelowe przepychanki, które dzieją się tuż przed snem, to jedna z naszych ulubionych dyscyplin sportowych. Tutaj, pod pozorem przyjemnego zdjęcia, Zun Lee zawarł przekaz o kulturowej dyskryminacji czarnoskórych mężczyzn. Chodzi o schematyczny sposób postrzegania ich jako ojców nieobecnych i odcinających się od rodzinnych relacji. Bazując na własnym doświadczeniu ojcostwa oraz obserwacji czarnoskórych ojców, fotograf powołał do życia projekt Father Figure, wzmacniający rolę mężczyzny w rodzinie. Piękne i potrzebne.

 

10. Donald Sutherland z synem Kieferem, fot. Co Rentmeester, 1970

Donald i 4-letni Kiefer oswajają się z wodą na wspólnej wakacyjnej wyprawie ojca z synem. Tylko oni dwaj. Za chwilę wyciągną wędki i pobawią się w łowienie ryb. Rodzice chłopca są świeżo po rozwodzie; Kiefer mieszka z matką, aktorką Shirley Douglas, a z ojcem spotyka się w święta i w ciągu wakacji. Mimo wieloletniej rozłąki, ich relacja na zawsze pozostanie ciepła i serdeczna. To pozwoli im przejmująco zagrać ojca i syna w westernie pt. „Forsaken”.

Serwujemy wam tę fotografię na sam koniec listy, bo sugestywnie portretuje ojcowską opiekuńczość i synowskie zaufanie – mimo, że twarze bohaterów nie są widoczne. Ten kadr to dla nas zmaterializowana czułość i szansa by zajrzeć w chłopięcy świat.

 

***

Wybór i tekst: Dominika Janik

Jesteśmy ciekawe waszych reakcji na fotograficzną 10-tkę. Które ze zdjęć was poruszyło, zabolało albo uradowało? Komentujcie, chętnie porozmawiamy.

Leave a comment 4 komentarze

  1. Ja bardzo lubię zdjęcia Clinta Eastwooda z synami i Roberta Downey’a Jra, też z synami. Sposób, w jaki patrzą na swoje dzieci, sprawia, że serce mięknie.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Reklama